Hiểu sâu hơn về thị trường bò tót và thị trường gấu

Tháng Chín 10, 2018

Hầu như mỗi ngày trong thế giới đầu tư, bạn sẽ nghe thấy các thuật ngữ “bò” và “gấu” để mô tả các xu hướng thị trường. Bởi vì xu hướng của thị trường là một yếu tố có sức ảnh hưởng lớn đến các danh mục đầu tư của bạn, điều quan trọng là bạn phải biết chính xác những gì các thuật ngữ mô tả và cách thức mà chúng tác động đến bạn.


Qua bài viết này, công ty BBMTrade sẽ giải thích cụ thể khái niệm và các thuật ngữ dùng trong chứng khoán để mô tả thị trường.


Thị trường “gấu” và “bò tót” là gì?

Thị trường gấu và thị trường bò tót - BBM Trade

Các thuật ngữ thị trường “bò tót” và “gấu” được sử dụng để mô tả các xu hướng thị trường chứng khoán đang hoạt động nói chung – có nghĩa là, việc các nhà đầu tư đang đánh giá cao hoặc giảm giá trị thị trường. Đồng thời, bởi vì thị trường được xác định bởi thái độ của các nhà đầu tư, các thuật ngữ này cũng dùng để biểu thị cách các nhà đầu tư cảm nhận về thị trường và các xu hướng chuyển động tiếp theo của nó.


Nói một cách đơn giản, một thị trường “bò tót” đề cập đến một thị trường đang tăng điểm. Nó được thể hiện bởi sự gia tăng liên tục trong giá của các cổ phiếu. Trong thời gian đó, các nhà đầu tư sẽ có niềm tin rằng xu hướng tăng sẽ được tiếp tục trong dài hạn. Thông thường, trong kịch bản này, nền kinh tế của đất nước đang khá mạnh và tỉ lệ người có việc làm cao.


Ngược lại, thị trường “gấu” là một thị trường giảm điểm. Giá cổ phiếu liên tục giảm, dẫn đến một xu hướng giảm và các nhà đầu tư tin rằng nó sẽ tiếp tục, từ đó, kéo dài chu kỳ giảm. Trong một thị trường “gấu”, nền kinh tế sẽ phát triển chậm lại và tỉ lệ thất nghiệp sẽ tăng lên khi các công ty bắt đầu sa thải công nhân.


Các thuật ngữ này đến từ đâu?

Nguồn gốc của các từ “bò tót” và “gấu” không rõ ràng, nhưng dưới đây là hai giải thích phổ biến nhất:


Thị trường “gấu” và “bò” được đặt tên theo cách thức mà mỗi con vật tấn công các nạn nhân của nó. Đó là đặc điểm của con bò khi húc sừng của nó lên không trung, trong khi một con gấu, theo một cách khác, giống như thị trường mang tên của nó, sẽ hạ vuốt của nó xuống con mồi đáng thương của mình. Hơn nữa, gấu và bò theo nghĩa đen là hai đối thủ khốc liệt, được biết đến phổ biến khi người ta đưa 1 con bò đực và 1 con gấu vào đấu trường. Các trận đấu sử dụng bò đực và gấu (dù cùng hoặc chống lại các loài động vật khác) đã diễn ra trong suốt thời đại nữ hoàng Elizabeth ở London và đây cũng là 1 môn thể thao phổ biến ở Rome thời cổ đại.


Trong lịch sử, những người trung gian tham gia việc mua bán da gấu sẽ rao bán lượng da mà họ chưa có được và, như vậy, những người trung gian này là những người nhà giao dịch trong ngắn hạn đầu tiên. Sau khi hứa hẹn khách hàng rằng họ sẽ cung cấp cho họ lượng da gấu cần thiết, những người trung gian này sẽ hy vọng rằng giá mua da gấu trong tương lai gần từ các thợ săn sẽ giảm so với giá thị trường hiện tại. Nếu sự sụt giảm xảy ra, người trung gian sẽ tạo ra 1 khoản lợi nhuận cá nhân từ chênh lệch giữa giá mà họ đã bán da và giá mà sau đó họ mua da từ những người đi săn. Những người trung gian này được gọi là gấu, viết tắt của “những người đầu cơ da gấu”, và thuật ngữ được sử dụng tới hiện nay vì nó dùng để mô tả một người kì vọng hoặc hy vọng về một sự sụt giảm của thị trường.


Đặc điểm của thị trường “bò tót” và “gấu”

Mặc dù chúng ta đã biết rằng tình trạng thị trường “bò tót” hay “gấu” được nhìn nhận theo hướng giá cổ phiếu, nhưng có một số đặc điểm đi kèm mà nhà đầu tư cần lưu ý. Danh sách sau đây mô tả một số yếu tố đó:


Cung và cầu đối với chứng khoán – Trong một thị trường “bò tót”, chúng ta thấy lực cầu mạnh và nguồn cung yếu đối với chứng khoán. Nói cách khác, nhiều nhà đầu tư có nhu cầu mua chứng khoán trong khi chỉ có một số ít người sẵn sàng bán. Kết quả là, giá cổ phiếu sẽ tăng lên khi các nhà đầu tư cạnh tranh để có được lượng vốn chủ sở hữu hiện có. Trong một thị trường “gấu”, điều ngược lại đúng với một lượng lớn người có nhu cầu bán hơn mua. Việc thấp hơn đáng kể của cầu so với cung dẫn đến kết quả là giá cổ phiếu giảm.


Tâm lý nhà đầu tư – Do hành vi của thị trường bị ảnh hưởng và được xác định bằng cách thức các nhà đầu tư cảm nhận về hành vi đó, tâm lý và ý kiến của nhà đầu tư sẽ quyết định rằng thị trường sẽ tăng hay giảm. Hiệu suất của thị trường chứng khoán và tâm lý nhà đầu tư phụ thuộc lẫn nhau. Trong một thị trường “bò tót”, các nhà đầu tư sẵn sàng tham gia với kỳ vọng thu được lợi nhuận. Trong một thị trường “gấu”, tâm lý thị trường trở nên tiêu cực, các nhà đầu tư bắt đầu rút tiền ra khỏi các cổ phiếu và chuyển vào các chứng khoán có thu nhập cố định, trong khi chờ đợi một động thái tích cực của thị trường chứng khoán. Tóm lại, sự suy giảm của giá cổ phiếu gây ảnh hưởng đến sự tự tin của các nhà đầu tư, khiến họ rút tiền ra khỏi thị trường – và điều này, dẫn đến sự sụt giảm của thị trường chứng khoán.


Thay đổi trong hoạt động kinh tế – Bởi vì các doanh nghiệp có cổ phiếu đang niêm yết trên sàn giao dịch là những người có ảnh hưởng lớn vào nền kinh tế nên thị trường chứng khoán và nền kinh tế có một liên kết rất chặt chẽ với nhau. Thị trường “gấu” thể hiện cho một nền kinh tế yếu kém vì hầu hết các doanh nghiệp không thể đạt được một nguồn lợi nhuận đủ lớn vì chi tiêu của người tiêu dùng gần như là không đủ. Sự suy giảm lợi nhuận này, tất nhiên, ảnh hưởng trực tiếp đến cách định giá của thị trường chứng khoán. Trong một thị trường “bò tót”, điều ngược lại xảy ra, khi mọi người có nhiều tiền hơn để chi tiêu và sẵn sàng chi tiêu, khi đó, dần dần, chúng sẽ điều khiển và góp phần tăng trưởng cho nền kinh tế.


Cách đo lường sự thay đổi thị trường

Yếu tố quyết định chính cho dù thị trường là “bò tót” hay “gấu” không chỉ là phản ứng tức thời của thị trường đối với một sự kiện cụ thể, mà còn là cách nó hoạt động như thế nào trong dài hạn. Những chuyển động nhỏ chỉ thể hiện xu hướng ngắn hạn hoặc sự điều chỉnh của thị trường. Sẽ là một khoảng thời gian dài hơn để xác định xem một thị trường là “bò tót” hay là “gấu”.


Ví dụ, hai tuần qua có thể cho thấy thị trường đang tăng trong khi hai năm qua đã cho thấy xu hướng giảm. Trong trường hợp đó, hầu hết mọi người sẽ đồng ý rằng một nhận định đảo chiều trên thị trường cần được xác định bởi mức độ thay đổi: nếu nhiều chỉ số đã thay đổi ít nhất 15-20%, nhà đầu tư có thể khá chắc chắn rằng thị trường đang chuyển động theo một hướng tốt lên. Nếu xu hướng mới vẫn tiếp tục, đó là bởi vì các nhà đầu tư đang cảm thấy có 1 sự thay đổi trong cả thị trường và điều kiện kinh tế, và đưa ra quyết định dựa vào đó.


Tuy nhiên, không phải tất cả các động thái kéo dài trên thị trường đều có thể được mô tả là “bò tót” hay “gấu”. Đôi khi một thị trường có thể trải qua một giai đoạn trì trệ vì để cố gắng tìm ra hướng đi phù hợp. Trong trường hợp này, một loạt các biến động lên xuống sẽ thực sự cân bằng các khoản lãi và lỗ dẫn đến xu hướng xuất hiện một thị trường phẳng.


Vậy chúng ta cần làm gì?

Trong một thị trường “bò tót”, điều lý tưởng nhất mà một nhà đầu tư cần làm là tận dụng lợi thế của việc tăng giá bằng cách mua cổ phiếu ở đầu xu hướng và sau đó bán chúng khi đạt đến đỉnh điểm. (Tất nhiên, xác định chính xác vị trí của đáy và đỉnh gần như là không thể.) Trong thị trường “bò tót”, bất kỳ tổn thất nào cũng là nhỏ và tạm thời; một nhà đầu tư có thể chủ động và tự tin đầu tư vào nhiều cổ phần hơn với khả năng hoàn vốn cao hơn.


Tuy nhiên, trong một thị trường “gấu”, cơ hội thua lỗ là lớn hơn bởi vì sự mất giá liên tục và không thể xác định được thời điểm kết thúc. Ngay cả khi bạn quyết định đầu tư với hy vọng tăng trưởng, bạn có thể sẽ đối mặt với một sự thua lỗ lớn trước khi có bất kỳ sự thay đổi nào khác xảy ra. Do đó, hầu hết các cơ hội sinh lợi sẽ được tìm thấy trong các khoản đầu tư ngắn hạn hoặc an toàn hơn như là các chứng khoán có thu nhập cố định. Một nhà đầu tư cũng có thể chuyển sang đầu tư các cổ phiếu phòng thủ, thứ mà có nguồn thu nhập chỉ bị ảnh hưởng rất ít bởi việc thay đổi xu hướng trên thị trường và do đó, khá ổn định trong cả hai chu kỳ kinh tế suy thoái và bùng nổ. Đây là những ngành công nghiệp nhu yếu phẩm, thường được sở hữu bởi chính phủ và là những thứ cần thiết mà mọi người phải mua bất kể điều kiện kinh tế. (Để tham khảo các bài viết có liên quan, hãy xem Danh mục đầu tư hưu trí thời kì suy thoái).


Điểm mấu chốt

Không có cách chắc chắn để dự đoán xu hướng thị trường, vì vậy các nhà đầu tư khôn ngoan sẽ lựa chọn đầu tư tiền dựa trên chất lượng của các khoản đầu tư. Đồng thời, bạn nên hiểu rõ các xu hướng thị trường dài hạn từ góc nhìn lịch sử. Cả thị trường “gấu” và “bò” sẽ có ảnh hưởng lớn đến các khoản đầu tư của bạn, do đó, nên dành một chút thời gian để xác định xem thị trường đang hoạt động như thế nào khi đưa ra các quyết định đầu tư. Hãy nhớ rằng trong dài hạn, thị trường chứng khoán sẽ luôn được cố gắng duy trì trong trạng thái tích cực.


Xem thêm các bài viết khác của công ty BBMTrade Việt Nam về đầu tư thị trường tăng trưởng chậm

Thông tin được cập nhập bởi những nhà đầu tư có nhiều kinh nghiệm của Công ty BBM Trade.

Xem thêm :